Nëndetësja bërthamore HMS Vengeance e Marinës Mbretërore britanike është kthyer në Skoci pas përfundimit të një dislokimi rekord prej 217 ditësh në det. Ajo ka thyer rekordin e mëparshëm prej 205 ditësh, të vendosur në prill nga nëndetësja HMS Vanguard.
Megjithatë, ky rekord i ri nuk po shihet vetëm si një dëshmi e kapaciteteve të Marinës Mbretërore, por edhe si një tregues i problemeve me të cilat po përballet flota britanike e nëndetëseve bërthamore. Sipas ekspertëve, zgjatja e misioneve lidhet me vonesat në mirëmbajtjen e nëndetëseve të tjera dhe me vështirësitë për të mbajtur në gatishmëri të gjithë flotën.
Specialisti i nëndetëseve bërthamore, David Cullen, i tha gazetës britanike The Guardian më 15 nëntor se nëndetëset e klasit Vanguard ishin projektuar fillimisht për misione që zgjasnin rreth tre muaj. Edhe kjo periudhë konsiderohej e gjatë për ekuipazhet, të cilat duhet të qëndrojnë nën ujë, të izoluara nga bota e jashtme, brenda një hapësire të kufizuar.
Nëndetëset e klasit Vanguard kanë ekuipazh prej rreth 140 personash dhe fillimisht kryenin misione prej tre deri në katër muaj. Në të kaluarën, edhe patrullimet 100-ditore ishin të rralla, ndërsa sot disa dislokime thuhet se zgjasin më shumë se dyfishin e kësaj periudhe.
Misionet më të gjata krijojnë gjithashtu vështirësi logjistike, pasi nëndetëset duhet të mbajnë sasi më të mëdha ushqimi dhe furnizimesh. Për këtë arsye, ekuipazhet detyrohen të jetojnë për muaj të tërë mes rezervave shtesë, të cilat ruhen në korridore dhe në çdo hapësirë tjetër të disponueshme.
Qeveria britanike i lidh zgjatjet e dislokimeve me shkurtimet buxhetore, të cilat, sipas saj, kanë ngadalësuar procesin e mirëmbajtjes së nëndetëseve.
Kapacitetet bërthamore të HMS Vengeance
HMS Vengeance, e lëshuar në det në vitin 1998, është njëra prej katër nëndetëseve bërthamore të klasit Vanguard të Britanisë së Madhe.
Me gjatësi rreth 150 metra dhe peshë 17.526 tonë, ajo është projektuar për të transportuar raketa balistike Trident. Në bord disponon 16 tuba lëshimi raketash.
Raketat Trident mund të pajisen me disa koka bërthamore, të cilat mund të drejtohen në objektiva të ndryshëm dhe të pavarur nga njëra-tjetra. Kjo teknologji njihet si MIRV, ose sistem me mjete të shumëfishta rihyrjeje të synueshme në mënyrë të pavarur.
Nëndetëset e klasit Vanguard janë një element qendror i strategjisë britanike të parandalimit bërthamor. Në kuadër të politikës së parandalimit të vazhdueshëm në det, të paktën një nëndetëse e armatosur me armë bërthamore duhet të jetë gjithmonë në patrullim.
Kjo strategji synon të garantojë aftësinë e Britanisë për t’iu përgjigjur me armë bërthamore një sulmi të madh, edhe në rast se infrastruktura tjetër ushtarake e vendit do të dëmtohej rëndë.
Megjithatë, periudhat e gjata të mirëmbajtjes së nëndetëseve të tjera të flotës rrisin ngarkesën mbi ato që mbeten të disponueshme për dislokim.
Izolimi dhe presioni psikologjik mbi ekuipazhin
Shërbimi në nëndetëset bërthamore konsiderohet ndër detyrat më të vështira psikologjikisht në Marinën Mbretërore. Nëndetëset me raketa balistike, si HMS Vengeance, kalojnë pjesën më të madhe të misioneve nën ujë dhe në heshtje radioje, për të shmangur zbulimin e pozicionit të tyre.
Edhe pse në raste të caktuara mund të lëvizin në thellësi më të cekëta dhe të komunikojnë përmes antenave speciale, kontakti i ekuipazhit me botën e jashtme mbetet shumë i kufizuar.
Marinarët mund të marrin mesazhe nga familjarët e tyre vetëm një herë në javë, me një gjatësi prej jo më shumë se 120 fjalësh. Këto mesazhe njihen si “Familygrams” dhe kontrollohen nga zyrtarët e Marinës përpara se t’u dorëzohen pjesëtarëve të ekuipazhit.
Në disa raste, zyrtarët mund të censurojnë lajme të këqija ose informacione të ndjeshme, të cilat konsiderohen se mund të ndikojnë në përqendrimin dhe performancën e personelit gjatë misionit. Gjithashtu, marinarët nuk lejohen t’u përgjigjen mesazheve të familjarëve.
Për pasojë, pjesëtarët e ekuipazhit mund të qëndrojnë për muaj të tërë pa pasur dijeni për zhvillime të rëndësishme në familjet e tyre, ose pa mundësi për të reaguar ndaj lajmeve që marrin.
Problemet në flotën britanike të nëndetëseve janë shoqëruar vitet e fundit edhe me akuza për ngacmim dhe diskriminim ndaj personelit femëror.
Në vitin 2022, Sophie Brook, një prej grave të para që shërbyen në ekuipazhet e nëndetëseve të Marinës Mbretërore, deklaroi se kishte përjetuar ngacmime të vazhdueshme seksuale gjatë shërbimit. Pas rrëfimit të saj, edhe gra të tjera në shërbim publikuan përvoja të ngjashme.
Në vitin 2024, kreu i atëhershëm i Marinës Mbretërore, admirali Sir Ben Key, kërkoi falje publike, duke e cilësuar mizogjininë në shërbimin e nëndetëseve si të patolerueshme.
E ardhmja e flotës bërthamore britanike
Misioni rekord i HMS Vengeance ka rikthyer vëmendjen edhe te e ardhmja e flotës britanike të nëndetëseve bërthamore.
Nëndetëset e klasit Vanguard ishin projektuar fillimisht për një jetëgjatësi shërbimi prej rreth 25 vjetësh. Megjithatë, vonesat në ndërtimin dhe vënien në shërbim të gjeneratës së re të nëndetëseve kanë bërë që ato ekzistuese të pritet të qëndrojnë në shërbim për rreth 40 vjet.
Nëndetësja e parë e klasit të ri Dreadnought, HMS Dreadnought, pritet të hyjë në shërbim rreth vitit 2032. Deri atëherë, nëndetëset aktuale të klasit Vanguard do të duhet të vazhdojnë të përmbushin misionet e parandalimit bërthamor të Britanisë.
Burimi: botasot.info


