Transporti detar ndërkombëtar po përballet me një situatë gjithnjë e më të ndërlikuar, pasi rrugët më të rëndësishme detare të botës po shndërrohen në pika të nxehta të tensioneve gjeopolitike.
Ekspertët paralajmërojnë se kërcënimet nuk lidhen më vetëm me piraterinë apo terrorizmin, por përfshijnë një kombinim rivalitetesh shtetërore, konflikteve ushtarake, krimit të organizuar dhe trafikimit të qenieve njerëzore.
Menaxheri Komercial Detar i Grupit EOS Risk për Greqinë dhe Qipron, Nikolaos-Alketas Drosos, thekson se modeli tradicional i vlerësimit të rrezikut nuk është më i mjaftueshëm për realitetin e ri.
Sipas tij, Ngushtica e Hormuzit mbetet pika më kritike për tregtinë globale. Mosmarrëveshjet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit për rrugët e kalimit të anijeve tregtare rrisin rrezikun që edhe një incident i vetëm të shkaktojë një krizë ndërkombëtare.
Edhe Deti i Kuq vazhdon të mbetet një zonë me rrezik të lartë. Megjithëse sulmet e rebelëve Huthi janë reduktuar krahasuar me muajt e kaluar, kërcënimi ndaj anijeve me lidhje reale ose të supozuara me Izraelin mbetet aktiv. Në të njëjtën kohë, pirateria somaleze po shfaq shenja rikthimi në Gjirin e Adenit, ku disa anije tregtare vazhdojnë të mbahen nga grupet pirate.
Shqetësim po shkakton edhe situata në Detin e Kinës Jugore, ku Kina ka shtuar patrullimet pranë Scarborough Shoal, zonë e pretenduar edhe nga Filipinet. Sipas ekspertëve, kjo rrit mundësinë e incidenteve mes forcave kineze, filipinase dhe amerikane, edhe pse nuk nënkupton domosdoshmërisht një konflikt të afërt.
Ndërkohë, në Detin Baltik, publikimi i pamjeve të një cisterne ruse të gazit natyror të lëngshëm të pajisur me mitralozë të rëndë ka ngritur pikëpyetje mbi kufirin mes transportit civil dhe atij ushtarak, duke shtuar pasigurinë në rajon.
Një tjetër sfidë lidhet me rritjen e flukseve migratore nga Libia drejt Kretës, zhvillim që po shton presionin mbi autoritetet detare dhe agjencitë evropiane të sigurisë, ndërsa mbikëqyrja e Mesdheut Lindor po bëhet gjithnjë e më e rëndësishme.
Eksperti thekson se Greqia, si vendi me flotën më të madhe tregtare në botë, ndikohet drejtpërdrejt nga çdo zhvillim në këto zona. Anijet me pronësi greke operojnë çdo ditë në rajone me rrezik të lartë, duke përballuar kosto më të larta sigurimi, nevojë për monitorim të vazhdueshëm dhe sfida të reja në menaxhimin e riskut.
Sipas Drosos, epoka kur siguria e një udhëtimi detar varej kryesisht nga kushtet atmosferike ka marrë fund. Sot, çdo lundrim kërkon analizë të vazhdueshme të zhvillimeve gjeopolitike dhe aftësi për t’u përshtatur me situatat që ndryshojnë me shpejtësi.
Ai përfundon se sfida më e madhe nuk është vetëm shtimi i kërcënimeve, por fakti që krizat në Gjirin Persik, Detin e Kuq, Detin Baltik, Detin e Kinës Jugore, Mesdheun Lindor dhe Karaibe po zhvillohen njëkohësisht, duke krijuar një rrjet të ndërlidhur rreziku që mund të ndikojë drejtpërdrejt në tregtinë globale, ekonominë dhe sigurinë energjetike. Sipas tij, kriza e ardhshme e madhe mund të mos nisë nga një kryeqytet, por nga një anije tregtare që gjendet në vendin dhe kohën e gabuar.
Burimi: botasot.info
