Pse jemi të tërhequr nga testet psikologjike?

Sipas një statistike të fundit, numri i njerëzve që lexojnë teste psikologjike është mjaft i lartë; ato mund të gjenden kudo, veçanërisht në gazeta, revista për femra apo në internet. Duket se edhe më skeptikët, ata që përçmojnë apo përqeshin këtë lloj mendjelehtësie, herë pas here korruptohen nga kurioziteti për të verifikuar besueshmërinë e testit. Le të shohim se cilat janë arsyet e fshehura që na çojnë në tundim për këtë formë loje.

Pse jemi kaq të tërhequr nga testet psikologjike? Vërtetimi subjektiv i pretendimeve universale të vlefshme

Ndodh shpesh që njerëzit të identifikohen me profile të paqarta dhe gjenerike psikologjike që mund të vlejnë për këdo, pikërisht duke mos treguar asnjë karakteristikë që e dallon qartë njërin nga tjetri. Është pikërisht një efekt verifikimi subjektiv, i njohur si efekti Forer, sipas krijuesit të tij Bertram R. Forer.

Në fakt, testet psikologjike të propozuara në revista, por mbi të gjitha në internet, ofrojnë përshkrime përmbledhëse dhe sipërfaqësore që lejojnë këdo që të përshtatet me një numër shumë të madh personalitetesh pasi ato janë të paqarta, gjenerike, lehtësisht të zbatueshme për këdo, por, në çdo rast, priren të theksojnë iluzionin se janë strukturuar ad hoc për atë person, pra duke u veshur me një specifikë që në realitet nuk e kanë.

Ndikimi i efektit Forer

Ai kreu një test personaliteti të quajtur Diagnostic Interest Blank për 39 studentë të universitetit për të marrë një profil cilësor të karakterit të çdo personi. Profesori i dha një përgjigje të personalizuar secilit, ose kështu besonin studentët e tij. Profili përmbante deklaratat e mëposhtme:

Keni shumë nevojë që të tjerët t’ju vlerësojnë dhe t’ju admirojnë

Ju prireni të jeni kritik ndaj vetes

Ju keni shumë aftësi të papërdorura që nuk i keni përdorur në avantazhin tuaj

Ndërsa keni disa dobësi të karakterit, në përgjithësi jeni në gjendje t’i korrigjoni ato

Përshtatja juaj seksuale ju ka sjellë disa probleme

Edhe nëse tregoni disiplinë dhe vetëkontroll nga jashtë, ju prireni të shqetësoheni dhe të ndiheni të pasigurt brenda vetes.

Ndonjëherë dyshoni seriozisht se keni marrë vendimin e duhur ose keni bërë gjënë e duhur

Ju preferoni një sasi të caktuar ndryshimi dhe ndiheni të pakënaqur nëse pengoheni nga kufijtë dhe kufizimet

Ju jeni krenarë që jeni në gjendje të mendoni vetë dhe nuk pranoni mendimet e të tjerëve në mungesë të provave të forta

Ju keni mësuar se nuk është e mençur të jesh shumë i sinqertë me të tjerët

Ndonjëherë jeni miqësorë, të dashur dhe të shoqërueshëm; ndonjëherë jeni introvert, dyshues dhe të rezervuar

Disa nga aspiratat tuaja janë mjaft joreale

Siguria është një nga qëllimet kryesore të jetës suaj

Siç mund ta merrni me mend këto janë karakteristika jashtëzakonisht sipërfaqësore dhe potencialisht të identifikueshme në secilin prej nesh. Studentëve iu kërkua të jepnin komente për shkallën e saktësisë së profilit të personalitetit në një shkallë nga 1 deri në 5. Ajo që ata nuk dinin ishte se profili i kthyer nga profesori ishte identik për të gjithë, thjesht marrë nga revistat e astrologjisë së kohës. Doli një notë mesatare prej 4.26, shumë e lartë duke pasur parasysh mosbesueshmërinë e deklaratave, por kjo nuk e befasoi z. Forer.

Qëllimi i tij ishte të demonstronte pikërisht këtë: individët që përballen me një përshkrim të përgjithshëm të personalitetit priren ta përshtatin atë pa e kuptuar se mund t’u përshtatet shumë njerëzve të tjerë. Kjo është ajo që u quajt “Efekti Forer”. Natyrisht, ka disa aspekte që rrisin besueshmërinë e perceptuar të njerëzve:

Kur besohet se analiza vlen vetëm për një individ

Kur analiza atribuon kryesisht karakteristika pozitive

Kur personi beson në autoritetin dhe përgatitjen e vlerësuesit

Shpjegime të mundshme të efektit Forer

Sipas Forer, individët nuk dallohen nga njëri-tjetri nga zotërimi ose mungesa e disa karakteristikave, por nga shkalla në të cilën ato manifestohen. Ai flet për njeriun si një konfigurim unik i atributeve jo unike. Me fjalë të tjera, ne e njohim veten në deklarata universale të vlefshme, sepse ato na përfaqësojnë të gjithëve, ku personaliteti ynë karakterizohet nga një kombinim i tyre në sasi të ndryshme.

Paragjykimet njohëse në testet psikologjike

Por pse një sërë përshkrimesh, qoftë edhe të përgjithshme, mund të jenë objekt identifikimi? Përgjigja mund të jetë se lexuesi është në kërkim të kënaqësisë së nevojave personale, sigurimit, justifikimeve dhe më shumë. Në psikologji besohet se këto dukuri ndikohen fuqishëm nga i ashtuquajturi “paragjykim konfirmues”; të cilat kanë të bëjnë me një proces mendor që nxit vëmendjen tonë për t’i dhënë besueshmëri më të madhe pikërisht atyre informacioneve që konfirmojnë bindjet ose hipotezat tona, duke injoruar të tjerët që i kundërshtojnë ato.

Më thjesht mund të themi se ekziston një prirje e lindur tek njeriu për të kërkuar prova ose fakte për të konfirmuar pritshmëritë, besimet ose hipotezat e veta dhe për të marrë në këtë mënyrë më lehtë prova të favorshme për ta dhe/ose të përpiqet të vlerësojë se si konfirmohet informacioni në dispozicion.

Përdorimi i pseudoshkencave të tilla si astrologjia ose testet/anketat e përgjithshme psikologjike, nuk është gjë tjetër veçse kërkimi i asaj shkurtoreje për të cilën truri ynë ka nevojë dhe që na lejon të qetësohemi momentalisht, sepse ne besojmë se kemi gjetur një mënyrë të lehtë dhe të shpejtë për ta njohur më mirë veten. Këto paragjykime, në kuptimin e tyre të përgjithshëm njohës, janë pjesë e asaj shkurtoreje që bazohet në paragjykime dhe metoda që nuk janë aspak shkencore.

Aftësia për të besuar në veten tonë është baza e mënyrës sonë më të mirë të jetës, vetëm me këtë ndihemi të aftë për veprime të aftë për të ndryshuar atë që mund të ndodhë, duke mos lënë gjithçka në duart e fatit. Ndonjëherë, për të ndryshuar, ne duhet të jemi në gjendje të ndryshojmë veten, zakonet tona dhe të shohim horizonte të reja.

GAZETA.MK

Story i mëparshëm

A mund të ndërmjetësojë Erdogani në krizën mes Rusisë dhe Ukrainës?

Story i radhës

U lirua me kusht, Greenwoodi e shton sigurinë në vilën e luksoze

Të fundit nga

AlbanianMacedonianEnglish