Eksperti i sigurisë, Bedri Elezi, ka reaguar lidhur me adresimin e Myftiut të Kosovës, Naim Tërnava, për dokumentin e cilësuar si “Top Secret”.
Elezi vlerëson se çështja duhet të trajtohet nga këndvështrimi i sigurisë kombëtare dhe kundërzbulimit, duke kërkuar që të hetohen të gjitha materialet, komunikimet dhe lidhjet që mund të dëshmojnë apo rrëzojnë pretendimet për ndikim të shërbimeve të huaja
Sipas tij, nëse dokumenti është i rremë apo pjesë e dezinformimit, kjo duhet të dëshmohet, ndërsa nëse është autentik, duhet të zbardhet burimi dhe qëllimi i tij.
“Republika e Kosovës duhet të jetë mbi të gjithë”, thekson Elezi, duke shtuar se asnjë institucion nuk duhet të vendoset mbi drejtësinë dhe sigurinë kombëtare.
Shkrimi i plotë pa ndërhyrje:
KUR KREDIBILITETI I BIK-UT VENDOSET MBI SIGURINË KOMBËTARE
Një vlerësim kritik nga këndvështrimi i sigurisë kombëtare mbi adresimin e Myftiut z.Naim Tërnava
Adresimi i Myftiut të Kosovës, Naim ef. Tërnava, lidhur me dokumentin e cilësuar publikisht si “Top Secret”, kërkon një lexim shumë më të thellë sesa ai që mund të bëhet vetëm nga këndvështrimi fetar apo institucional.
Sepse këtu nuk kemi të bëjmë vetëm me reputacionin e Bashkësisë Islame të Kosovës.
Nëse pretendimet e përfshira në materialet e administruara nga Prokuroria Speciale kanë lidhje me një projekt të një shërbimi të huaj informativ për ndikim në Kosovë, atëherë kemi të bëjmë me sigurinë kombëtare të Republikës së Kosovës.
Dhe pikërisht këtu qëndron problemi kryesor i këtij adresimi.
Në vend që Kosova të vendoset mbi çdo institucion, në këtë deklaratë krijohet përshtypja se BIK-u po vendoset përpara shtetit dhe se kredibiliteti i BIK-ut po vendoset përpara interesit të sigurisë kombëtare.
Kjo nuk është çështje e Islamit.
Nuk është çështje e besimit.
Nuk është çështje e përkatësisë fetare.
Është çështje e kundërzbulimit dhe mbrojtjes së Republikës së Kosovës nga ndërhyrja e një shërbimi të huaj.
Nëse një dokument i tillë është i rremë, le të provohet se është i rremë.
Nëse është autentik, le të zbulohet burimi.
Nëse është prodhuar nga një strukturë e huaj, le të identifikohet.
Nëse është pjesë e një operacioni të dezinformimit, le të ekspozohet.
Por, nëse ekzistojnë elemente që tregojnë se një shërbim i huaj ka synuar përdorimin e strukturave fetare, financimeve, personave me ndikim apo narrativave fetare për të cenuar interesat e Republikës së Kosovës, atëherë askush nuk mund të kërkojë që çështja të mbyllet në emër të ruajtjes së reputacionit të një institucioni.
PROBLEMI I PARË: HETIMI ËSHTË BËRË
Myftiu kërkon verifikim, hetim dhe zbardhje të dokumentit.
Por, këtu duhet bërë një dallim themelor:
Nuk bëhet fjalë për një dokument të gjetur sot në media dhe për të cilin institucionet nuk kanë bërë asnjë hetim.
Sipas raportimeve, dokumenti është pjesë e materialeve të përfshira në aktakuzën ndaj Fatmir Shehollit dhe Prokuroria e ka vlerësuar atë së bashku me materiale dhe komunikime të tjera.
Pra, kemi një procedurë penale.
Kemi një hetim të zhvilluar.
Kemi një aktakuzë të ngritur.
Kemi prova që Prokuroria pretendon se i ka administruar.
Prandaj pyetja nuk duhet të jetë:
“A duhet ta hetojë Prokuroria dokumentin?”
Por, pyetja duhet të jetë:
“A duhet gjykata ta vlerësojë provën dhe të përcaktojë peshën e saj juridike?”
Sepse në një shtet të së drejtës, Prokuroria heton, mbledh dhe paraqet prova, ndërsa gjykata vlerëson përgjegjësinë penale.
Andaj, askush nuk duhet ta zëvendësojë këtë proces me deklarata publike.
PROBLEMI I DYTË: PSE “PRETENDIME” KUR BËHET FJALË PËR PROVA TË ADMINISTRUARA?
Është e drejtë që askush të mos shpallet fajtor pa vendim gjyqësor të formës së prerë.
Por është krejt tjetër gjë të quhen thjesht “pretendime” materiale që Prokuroria i ka përfshirë në një aktakuzë.
Nëse dokumenti është një provë e administruar, ai duhet të shqyrtohet.
As të shpallet i vërtetë para gjykimit.
As të shpallet i pavërtetë nga një deklaratë publike.
Faktet duhet të maten me prova, jo me reputacion institucional.
PROBLEMI I TRETË: PYETJA QË BIK-U NUK E BËN
Nëse BIK-u është i bindur se nuk ka qenë objekt i ndikimit të BIA-s serbe, atëherë pse nuk kërkon diçka shumë më të thjeshtë dhe shumë më të fuqishme?
HETONI TË GJITHA.
Jo vetëm “Top Secret”.
Jo vetëm një fotografi.
Jo vetëm një material.
Por të gjitha dosjet relevante që ndodhen në dispozicion të institucioneve të sigurisë dhe drejtësisë:
– komunikimet;
– financimet;
– kontaktet;
– burimet;
– personat ndërmjetësues;
– strukturat;
– dokumentet;
– materialet e inteligjencës;
– lidhjet ndërkufitare;
– dhe çdo provë tjetër që mund të dëshmojë ose të rrëzojë pretendimet për ndikim të BIA-s.
Nëse nuk ka asgjë, hetimi gjithëpërfshirës e pastron BIK-un.
Por, nëse ka diçka, atëherë ajo duhet të dalë në dritë.
Kjo është mënyra e një institucioni që nuk ka frikë nga e vërteta.
DHE KËTU SHFAQET KONTRADIKTA MË E MADHE
Në deklaratë kërkohet mbrojtja e “emrit, kredibilitetit dhe dinjitetit” të BIK-ut.
Por ku është kërkesa po aq e fuqishme për mbrojtjen e:
Sigurisë kombëtare të Kosovës?
Ku është kërkesa:
“Hetoni nëse Serbia dhe shërbimet e saj kanë tentuar të depërtojnë në institucionet fetare të Kosovës”?
Ku është kërkesa:
“Hetoni nëse është përdorur feja si instrument i luftës hibride kundër Republikës së Kosovës”?
Ku është kërkesa:
“Hetoni nëse është tentuar të krijohet një narrativë ndërkombëtare se Kosova është shtet i radikalizuar”?
Këto janë pyetjet që duhet t’i bëjë një institucion që e konsideron veten pjesë të Republikës së Kosovës.
Sepse nëse një shërbim i huaj do të përdorte fenë për ta paraqitur Kosovën si “Kandahar”, objektivi final nuk do të ishte BIK-u.
Objektivi final do të ishte Republika e Kosovës.
Sipas raportimeve mbi aktakuzën, Prokuroria pikërisht këtë e ka interpretuar si një prej objektivave të pretenduara të dokumentit.
EDHE NJË ÇËSHTJE SHUMË E NDJESHME
Adresimi nis me akuza ndaj individëve, grupeve dhe shoqatave që pretendohet se kanë zhvilluar diskurs denigrues ndaj Islamit dhe BIK-ut.
Pastaj kalon te materiali i Prokurorisë.
Kjo krijon një problem serioz të komunikimit institucional.
Kritiku i BIK-ut nuk është automatikisht agjent i shtetit.
Dhe Prokuroria e Republikës nuk mund të vendoset në të njëjtën kategori me OJQ-të, individët apo grupet që kritikojnë BIK-un.
Kritika publike është një çështje.
Hetimi penal është çështje tjetër.
Siguria kombëtare është çështje tjetër.
T’i vendosësh të gjitha në një kornizë të vetme rrezikon ta mjegullosh debatin dhe ta zhvendosësh vëmendjen nga pyetja kryesore:
A ka apo nuk ka pasur ndërhyrje të një shërbimi të huaj në Republikën e Kosovës?
FLAMURI I REPUBLIKËS SË KOSOVËS NUK MUND TË JETË VETËM DEKOR
Edhe përdorimi i flamurit të Republikës së Kosovës në hyrje të adresimit është simbolikisht i rëndësishëm.
Sepse ky është flamuri i shtetit që Serbia vazhdon ta kontestojë.
Nëse flamuri i Republikës vendoset në hyrje si simbol i identifikimit institucional me Kosovën, atëherë edhe përgjegjësia ndaj sigurisë së këtij shteti duhet të jetë po aq e dukshme.
Flamuri nuk mund të jetë dekor institucional.
Ai përfaqëson shtetin.
Dhe kur shtrohet një pretendim për një operacion të mundshëm të inteligjencës së huaj kundër këtij shteti, pyetja nuk mund të reduktohet në:
“A po dëmtohet reputacioni i BIK-ut?”
Pyetja duhet të jetë:
“A po kërcënohet Republika e Kosovës?”
NGA PERSPEKTIVA E SIGURISË, PRIORITETET DUHET TË JENË TË QARTA
Në një shtet normal, hierarkia është:
Republika → siguria kombëtare → institucionet shtetërore → qytetarët → institucionet shoqërore dhe fetare.
Jo e kundërta.
Asnjë institucion fetar, politik, ekonomik apo shoqëror nuk mund të vendoset mbi interesin e sigurisë kombëtare.
Prandaj, shqetësimi im si ekspert i sigurisë nuk është nëse BIK-u ka të drejtë ta mbrojë reputacionin e vet.
Po, e ka.
Por pyetja është:
A mund të përdoret kredibiliteti i BIK-ut si argument për të relativizuar një hetim të mundshëm për ndërhyrje të një shërbimi të huaj?
Përgjigjja duhet të jetë:
JO JO
Sepse institucionet e shtetit nuk mbrohen duke mbrojtur paraprakisht çdo institucion shoqëror nga hetimi.
Mbrohen duke hetuar gjithçka.
MESAZHI IM ËSHTË I QARTË
Nëse BIK-u është i pastër, le të kërkojë:
Hapini të gjitha dosjet.
Nëse dokumenti është fals, le të provohet.
Nëse është dezinformim serb, le të zbulohet.
Nëse është operacion i BIA-s, le të dokumentohet.
Nëse nuk ka lidhje me BIK-un, kjo duhet të dëshmohet.
Por nëse ekzistojnë prova të tjera që tregojnë të kundërtën, asnjë pozitë fetare, asnjë autoritet institucional dhe asnjë deklaratë publike nuk duhet të bëhet mburojë përpara drejtësisë dhe sigurisë kombëtare.
Kosova nuk mund ta ndërtojë kundërzbulimin mbi parimin:
“Mos e prekni këtë institucion, sepse po i dëmtohet reputacioni.”
Kjo do të ishte pikërisht ajo që një shërbim i huaj do të dëshironte.
Sepse lufta moderne e inteligjencës nuk zhvillohet vetëm përmes armëve.
Zhvillohet përmes ndikimit, depërtimit, manipulimit të narrativave, komprometimit të institucioneve, përdorimit të figurave me autoritet dhe krijimit të konflikteve të brendshme.
Prandaj, dokumenti “Top Secret” duhet të hetohet.
Por bashkë me të duhet të hetohet çdo material tjetër relevant.
Dhe mbi të gjitha:
BIK-u duhet të jetë para drejtësisë si çdo institucion tjetër, ndërsa Republika e Kosovës duhet të jetë mbi të gjithë.
Sepse në momentin kur kredibiliteti i një institucioni vendoset mbi sigurinë kombëtare, kemi krijuar një precedent shumë më të rrezikshëm sesa vetë dokumenti që po diskutojmë.
Shteti nuk duhet t’i shërbejë kredibilitetit të institucioneve.
Institucionet duhet t’i shërbejnë sigurisë, ligjit dhe interesit të Republikës së Kosovës.
Burimi: botasot.info
