Ukraina pritet të ndajë deri në 1 miliard euro nga huaja që po merr nga Bashkimi Evropian për financimin e projekteve të përbashkëta me industrinë evropiane të mbrojtjes.
Nisma synon të afrojë më shumë industrinë ushtarake ukrainase me partnerët evropianë, veçanërisht në fushën e mbrojtjes ajrore dhe raketore, dronëve, sistemeve kundër dronëve dhe municioneve.
Kjo masë do të rriste më shumë se katërfish financimin për Instrumentin e Mbështetjes së Ukrainës (Ukraine Support Instrument), në kuadër të përpjekjeve të Brukselit dhe Kievit për të integruar industritë e tyre të mbrojtjes dhe për të shtuar prodhimin e armëve.
Në kuadër të huasë për mbështetjen e Ukrainës, BE-ja po i siguron Kievit 90 miliardë euro për të mbështetur përpjekjet e tij në luftë gjatë viteve 2026 dhe 2027. Për shkak të rritjes së nevojave financiare të Ukrainës, Brukseli ka vendosur së fundmi të përshpejtojë një pjesë të pagesave për ta ndihmuar vendin të mbulojë mungesën në buxhet.
Megjithatë, sipas një dokumenti konfidencial të Komisionit Evropian, të siguruar nga Euronews, Kievi pritet të transferojë deri në 1 miliard euro nga këto fonde në Programin Evropian të Industrisë së Mbrojtjes dhe Instrumentin e Mbështetjes së Ukrainës.
Ky instrument, që aktualisht ka një buxhet prej 300 milionë eurosh, synon të nxisë prodhimin e përbashkët ukrainas dhe evropian përmes ndërmarrjeve të përbashkëta dhe marrëveshjeve për licencimin e teknologjive. Ai gjithashtu synon të lehtësojë prokurimin e përbashkët të pajisjeve ushtarake nga prodhuesit e të dyja palëve.
Rritja e financimit është pjesë e Partneritetit Strategjik Industrial të Mbrojtjes BE-Ukrainë, i cili synon të ndërthurë teknologjitë e testuara në fushën e betejës nga Ukraina me kapacitetet prodhuese të Evropës.
Partneriteti u lançua në korrik të vitit 2026, me nënshkrimin e një letre që shpreh synimin për bashkëpunim. Mbi këtë bazë, Komisioni Evropian po harton një Pakt Industrial të Mbrojtjes, për të cilin po kërkon mandat nga shtetet anëtare.
Sipas dokumentit të ndarë me vendet e BE-së, objektivat kryesore të paktit janë përshpejtimi i dërgesave të pajisjeve të mbrojtjes në Ukrainë dhe zgjerimi e integrimi i kapaciteteve industriale ushtarake evropiane dhe ukrainase.
Përveç rritjes së financimit, pakti synon të identifikojë mënyra për të hequr pengesat rregullatore që vështirësojnë bashkëpunimin industrial mes BE-së dhe Ukrainës. Kjo mund të përfshijë edhe arritjen e marrëveshjeve të gjera për teknologjitë e dronëve dhe raketave.
Një tjetër drejtim i nismës synon të nxisë shtetet anëtare që të përdorin fondet e reja të papërdorura nga programi SAFE (Security Action for Europe) për financimin e projekteve të përbashkëta me industrinë ukrainase. Megjithatë, Komisioni Evropian nuk mund t’i detyrojë vendet anëtare të marrin pjesë në këto projekte.
Brukseli shpreson se këto masa do të krijojnë një mekanizëm të posaçëm për rritjen e prodhimit evropian të mbrojtjes gjatë vitit 2027. Kjo do t’i mundësonte Ukrainës të përdorte fondet e huasë për të blerë sasi më të mëdha pajisjesh nga prodhuesit evropianë, me çmime më të favorshme.
Dokumenti thekson gjithashtu se qeveritë kombëtare duhet të nxiten të zvogëlojnë rezervat e tyre të armëve, në mënyrë që furnizimet për Ukrainën të vazhdojnë shpejt dhe pa ndërprerje.
Ambasadorët e vendeve të BE-së pritet ta diskutojnë këtë nismë për herë të parë të mërkurën. Synimi është që pakti të përfundojë deri në fund të këtij viti, pas së cilës teksti përfundimtar do të duhet të miratohet nga shtetet anëtare.
Burimi: botasot.info
