Groenlanda/ SHBA-të paralajmërojnë Evropën: Beteja jonë është e vërtetë

Kërcënimet për një pushtim të Grenlandës nga SHBA- të vazhdojnë të trondisin marrëdhëniet transatlantike. Dje, Donald Trump konfirmoi se do të fluturojë për në Zvicër këtë javë për të folur në Forumin Ekonomik Botëror. Dhe ndërsa titulli i takimit të Davosit të këtij viti, “Fryma e Dialogut”, duket satirik, evropianët nuk e kanë humbur shpresën për të penguar aneksimin e ishullit më të madh në botë.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, do të takohet me presidentin amerikan në Zvicër dhe ish-kryeministri holandez foli dje në telefon me shefin e Shtëpisë së Bardhë “për të diskutuar për Groenlandën”, dosjen që kërcënon ta varrosë NATO-n përgjithmonë. Tetë vendet evropiane të kërcënuara nga një valë e re tarifash doganore amerikane paralajmëruan dje për “një spirale të rrezikshme”, dhe presidenti francez Emmanuel Macron kërcënoi me kundërmasa të rënda. Por një nga zëvendësit e Trump, Sekretari i Thesarit Scott Bessent, e fyeu përsëri Evropën dhe konfirmoi se “beteja për Arktikun është reale”.

Edhe “nëse nuk është këtë vit”, dhe edhe nëse “nuk ka konflikt” me vetë Groenlandën, për Bessentin problemi është se “Shtetet e Bashkuara projektojnë forcë, evropianët projektojnë dobësi”. Dhe për të ndërtuar mburojën e tij gjigante anti-raketore, Kupolën e Artë, Trump dëshiron të sigurojë kontrollin e ishullit Arktik “për arsye sigurie”, përfundoi zyrtari amerikan.

Megjithatë, brenda partisë së Trump dhe Bessentit, fushata ushtarake e kërcënuar për të pushtuar ishullin danez po shkakton pakënaqësi në rritje. Kryetari i Dhomës së Përfaqësuesve Mike Johnson i tha BBC-së se “nuk parashikoj ndërhyrje ushtarake në Groenlandë. Rruga diplomatike është ajo që duhet ndjekur”. Kolegët e tjerë republikanë kanë shprehur gjithashtu zhgënjim për mosmarrëveshjen e shkaktuar me aleatët e NATO-s dhe luftën e re tregtare të kërcënuar nga Shtëpia e Bardhë.

Përfaqësuesi Don Bacon i quajti kërcënimet e Trumpit “një farsë”, ndërsa kolegët e tij të partisë, Thom Tills dhe Lisa Murkokowski, i dënuan tarifat si “të këqija për Amerikën, bizneset amerikane dhe aleatët e Amerikës”. Një iniciativë dypartiake është nisur gjithashtu në Senat: Senatori Demokrat Tim Kaine dhe Senatori Republikan Rand Paul do të prezantojnë dy rezoluta për të bllokuar Trumpin.

Ndërkohë, evropianët po përpiqen të ngushtojnë radhët: takimi i ambasadorëve nga 27 shtetet anëtare zbuloi plane për të përgatitur masa kundërfinancimi që arrijnë në 93 miliardë euro ose për të futur kufizime aktuale në aksesin e kompanive amerikane në tregun evropian. Dhe tetë vendet e synuara nga kërcënimet tarifore për dërgimin e trupave në Groenlandë kanë marrë stilolapsin dhe letrën për të paralajmëruar Trump për rrezikun e “një spiraleje të rrezikshme”: Britania e Madhe, Danimarka, Finlanda, Franca, Gjermania, Holanda, Norvegjia dhe Suedia. Tetë vendet po nënvizojnë unitetin e tyre në prag të një jave në të cilën Parlamenti Evropian pritet të miratojë marrëveshjen tregtare të nënshkruar me Shtetet e Bashkuara. Dhe Danimarka, përmes Ministrit të saj të Jashtëm Lars Lokke Rasmussen, na ka kujtuar se çfarë është në lojë: “Aleanca Atlantike dhe rendi botëror siç e njohim ne janë në rrezik”.

Dje, qeveritë evropiane bënë deklarata të reja solidariteti me Danimarkën, por përgjigjet e tyre ndaj Trump ishin të një natyre tjetër. Emmanuel Macron kërcënoi përsëri me hakmarrje të rëndë, por patrulla e vogël që Gjermania dërgoi në Grenlandë për të sinjalizuar gatishmërinë e saj për të mbrojtur Arktikun është kthyer tashmë në shtëpi./La Repubblica