Alternativa për Gjermaninë ka fituar bindshëm zgjedhjet rajonale, duke marrë më shumë se dyfishin e votave krahasuar me vitin 2021. Rezultati ushtron presion të madh mbi partitë tradicionale dhe kancelarin Friedrich Merz.
Alternativa për Gjermaninë (AfD) ka shënuar një fitore bindëse në zgjedhjet parlamentare në landin e Saksoni-Anhaltit, duke u renditur me diferencë të madhe si partia e parë.
Rezultati, sipas CNN-it, paraqet një moment të rëndësishëm për politikën gjermane dhe e vendos përballë provës më të vështirë deri më tani refuzimin e partive tradicionale për të bashkëpunuar me AfD-në.
Sipas rezultateve paraprake përfundimtare, AfD-ja fitoi 43,8 për qind të votave, më shumë se dyfishi i rezultatit prej 20,8 për qind që kishte arritur në zgjedhjet e vitit 2021.
Unioni Demokristian (CDU) i kancelarit Friedrich Merz u rendit i dyti me vetëm 17,2 për qind. Ky është rezultati më i dobët i CDU-së në historinë e saj në Saksoni-Anhalt.
AfD-ja do t’i ketë 39 nga gjithsej 83 mandatet në parlamentin e ri rajonal. Për shumicën absolute nevojiten 42 deputetë, që do të thotë se partisë fituese i mungojnë vetëm tri vota për të qeverisur.
Kandidati i AfD-së për postin e kryeministrit të landit, Ulrich Siegmund, e cilësoi rezultatin si një mandat të qartë për formimin e qeverisë. Ai paralajmëroi bisedime me partitë e tjera dhe me deputetë të veçantë për të siguruar shumicën e nevojshme.
Nëse arrin të marrë drejtimin e qeverisë së Saksoni-Anhaltit, AfD-ja do të udhëhiqte qeverinë e një landi gjerman për herë të parë që nga themelimi i saj.
BSW-ja mund të përcaktojë se kush do të qeverisë
CDU-ja, Partia Socialdemokrate, të Gjelbrit dhe E Majta e kanë përjashtuar deri më tani bashkëpunimin me AfD-në.
Refuzimi i partive tradicionale për të hyrë në koalicion me AfD-në njihet në politikën gjermane si “muri mbrojtës”. Rezultati në Saksoni-Anhalt mund ta vërë këtë politikë përballë një prove vendimtare.
Partia e vetme që ka shprehur gatishmëri për bisedime është Aleanca Sahra Wagenknecht (BSW). Ajo fitoi 5,3 për qind të votave dhe siguroi pesë mandate.
AfD-ja dhe BSW-ja së bashku do t’i kishin 44 deputetë, dy më shumë sesa nevojiten për shumicën parlamentare. Kandidati kryesor i BSW-së, Thomas Schulze, ka deklaruar se partia e tij është e gatshme të bisedojë me të gjitha partitë, përfshirë AfD-në.
Të dyja partitë kundërshtojnë emigracionin masiv, kërkojnë ndërprerjen e mbështetjes gjermane për Ukrainën dhe angazhohen për rivendosjen e marrëdhënieve me Rusinë. Megjithatë, ndërmjet tyre ekzistojnë dallime të rëndësishme në çështje të tjera politike.
Alternativa tjetër do të ishte krijimi i një koalicioni të gjerë ndërmjet CDU-së, SPD-së, të Gjelbërve, së Majtës dhe BSW-së. Një qeveri e përbërë nga pesë parti do të ishte jashtëzakonisht e pazakontë dhe potencialisht e paqëndrueshme.
CDU-ja përgjysmon mbështetjen
Rezultatet tregojnë një humbje të thellë për CDU-në, e cila në zgjedhjet e vitit 2021 kishte marrë 37,1 për qind të votave. Mbështetja për partinë konservatore pothuajse është përgjysmuar.
SPD-ja fitoi 9,3 për qind të votave, të Gjelbrit 8,9 për qind, ndërsa E Majta 8,6 për qind.
Partia Liberale Demokratike (FDP), e cila ishte pjesë e qeverisë së deritanishme rajonale, mori vetëm 2,6 për qind dhe nuk arriti ta kalonte pragun zgjedhor.
Pjesëmarrja në zgjedhje arriti në 77,8 për qind, niveli më i lartë i regjistruar ndonjëherë në këtë land. Në zgjedhjet e vitit 2021 kishin votuar 60,3 për qind e qytetarëve me të drejtë vote.
Merz: Rezultati na tronditi deri në themele
Rezultati ka ushtruar presion të madh edhe mbi kancelarin Friedrich Merz, popullariteti i të cilit ka shënuar rënie.
“Ky rezultat e trondit partinë tonë deri në themele. Të gjithë jemi thellësisht të tronditur”, deklaroi Merz pas humbjes së CDU-së.
Megjithatë, kancelari e përjashtoi mundësinë e dorëheqjes dhe tha se qeveria federale do të vazhdojë zbatimin e reformave të paralajmëruara. Ai përsëriti se CDU-ja nuk do të bashkëpunojë me AfD-në.
Merz mbrojti edhe mbështetjen e Gjermanisë për Ukrainën, duke theksuar se rezultati zgjedhor nuk do ta ndryshojë qëndrimin e tij ndaj Rusisë.
“Nuk do të largohem asnjë milimetër nga bindja ime themelore se duhet ta mbrojmë lirinë tonë, veçanërisht tani, përballë Rusisë”, tha ai.
Pse fitorja e AfD-së konsiderohet historike?
Dega e AfD-së në Saksoni-Anhalt është klasifikuar nga shërbimi rajonal i inteligjencës si organizatë e ekstremit të djathtë. Partia e kundërshton këtë vlerësim, duke e cilësuar si përpjekje për ta frikësuar opinionin dhe për t’i denigruar miliona qytetarë që votojnë për të.
AfD-ja zhvilloi fushatë me premtime për masa më të ashpra ndaj emigracionit, më shumë siguri, ringjalljen e krenarisë kombëtare dhe përmirësimin e gjendjes ekonomike.
Sipas CNN-it, fitorja e saj pasqyron pakënaqësinë në rritje të qytetarëve me partitë tradicionale, ekonominë e dobët dhe politikën e qeverisë federale ndaj emigracionit dhe Ukrainës.
Rezultati është pritur me shqetësim edhe jashtë Gjermanisë. Përfaqësues politikë në Francë dhe Poloni kanë paralajmëruar se rritja e partive të së djathtës radikale mund të ketë pasoja më të gjera për Evropën.
Ndërkohë, drejtuesit e AfD-së e kanë cilësuar rezultatin si dëshmi se partia po bëhet një forcë gjithnjë e më e rëndësishme në nivel kombëtar. Bashkëkryetarja Alice Weidel deklaroi se synimi i ardhshëm i AfD-së është të arrijë të paktën 40 për qind të votave në zgjedhjet federale të vitit 2029.
Tani vëmendja do të përqendrohet te bisedimet për krijimin e qeverisë së re. Rezultati i tyre do të tregojë nëse AfD-ja do të vazhdojë të mbetet jashtë pushtetit apo nëse fitorja në Saksoni-Anhalt do të shënojë fillimin e një kapitulli të ri në politikën gjermane.
Burimi: CNN/ARD
Burimi: botasot.info
