Gaz lotsjellës, barrikada të ndezura dhe qindra arrestime: e shtuna u kthye në një nga ditët më të tensionuara në Evropë këtë vjeshtë. Nga Parisi e Marseja deri në Tiranë, qytetarët dolën sërish në rrugë kundër kostos së lartë të jetesës, gjendjes së arsimit dhe qeverive të tyre.
Franca: afro 1.000 të arrestuar në një ditë
Në Francë, rreth 1.000 persona u arrestuan gjatë një dite të re protestash masive. Sipas Ministrisë së Brendshme, në rrugë dolën rreth 410 mijë njerëz, ndërsa sindikatat flasin për afro 800 mijë. Autoritetet kishin angazhuar 70 mijë policë. Në Paris u vendos edhe një njësi elitare që zakonisht merret me krimin e organizuar dhe terrorizmin.
Marshimi në kryeqytet përfundoi paqësisht, por menjëherë pas tij shpërthyen përleshjet. Grupe të rinjsh me maska gjuajtën policinë dhe thyen vitrina. Ministri i Brendshëm, Laurent Nuñez, tha se rreth 500 prej të pranishmëve ishin trazirëbërës. Në Marsejë u ndezën barrikada në mes të rrugëve, në Bordo u plaçkit një dyqan, ndërsa në Lion policia përdori granata me gaz lotsjellës kundër nxënësve dhe studentëve.
Fundjavën e kaluar në Francë protestuan mbi 550 mijë njerëz. Pati mbi 2.500 të arrestuar, mbi 2.000 dyqane u dëmtuan dhe dëmet arritën në dhjetëra milionë euro. Protestat vijojnë gjashtë muaj para zgjedhjeve presidenciale, ndërsa kandidatët kryesorë fajësojnë presidentin Emmanuel Macron dhe qeverinë e tij.
Tirana: dita e 12-të e revoltës, flakë në ministri
Në të njëjtën ditë, Tirana u përfshi sërish nga trazirat. Mijëra njerëz iu përgjigjën thirrjes së organizatorëve për të ardhur në kryeqytet nga gjithë Shqipëria. Mbështetjen ose pjesëmarrjen e tyre e shpallën edhe profesorë universitarë, artistë dhe partitë opozitare. Autoritetet bënë të ditur se në rrugët e Tiranës ishin angazhuar 2.500 policë.
Fillimisht, mbështetësit e Partisë Demokratike qëndruan rreth një orë e gjysmë para Kryeministrisë. Aty ata u vunë flakën jastëkëve që Rama kishte vendosur si ftesë simbolike për dialog me studentët. Më pas turma u drejtua drejt Ministrisë së Arsimit, ku zhvillohej protesta e studentëve. Protestuesit hodhën gurë, mjete piroteknike dhe molotovë. Policia u përgjigj me ujë, gaz lotsjellës dhe plumba gome. Mediat raportuan se protestuesit u vunë flakën edhe Ministrisë së Bujqësisë. Një protestues u plagos në bark nga një plumb gome.
Sipas Ministrisë së Shëndetësisë, gjatë ditës u lënduan 13 persona. Mes tyre ka protestues, policë dhe gazetarë. Që nga mesi i tetorit, autoritetet numërojnë mbi 300 protestues dhe policë të lënduar. Deri në mbrëmje, Policia e Shtetit nuk kishte publikuar bilancin e plotë të të shoqëruarve dhe të arrestuarve.
Kryeministri Edi Rama paralajmëroi një përgjigje të ashpër. Ai deklaroi se, ashtu siç terrori urban ishte i gjatë dhe i përqendruar, edhe reagimi i shtetit do të jetë këmbëngulës dhe afatgjatë. Rama i ka fajësuar “aktorët e huaj” për dhunën dhe ka akuzuar Rusinë dhe Iranin për përhapje dezinformatash në internet. Më herët ai publikoi fotot e rreth 40 personave me inicialet e tyre, të cilët i akuzon për dhunë.
Gjimnazistët dhe studentët kërkojnë tarifa më të ulëta, më shumë investime shtetërore në arsim dhe luftë kundër korrupsionit në këtë sektor. Një pjesë e tyre i janë bashkuar lëvizjes më të gjerë që kërkon dorëheqjen e kryeministrit. Protestuesit distancohen nga partitë politike. Të shtunën ata thirrën “Rama në burg” dhe “Berisha në burg”, duke fajësuar mbarë klasën politike.
Protestat kundër qeverisë në Shqipëri nisën në maj, me kundërshtimin e projektit turistik luksoz në bregdetin e jugut, të lidhur me familjen e presidentit amerikan Donald Trump. Projekti lidhet me një kompani investimesh të themeluar nga Jared Kushner. Me kalimin e muajve, zemërimi u shndërrua në një lëvizje më të gjerë kundër korrupsionit dhe kostos së lartë të jetesës. Protestat u kanë shtrirë edhe në diasporë. Tubime janë mbajtur në Itali, Gjermani, Londër, New York, por edhe në Zvicër, ku shqiptarët protestuan para Konsullatës shqiptare duke kërkuar dorëheqjen e Ramës.
Vala përfshin gjithë Evropën
Protesta u zhvilluan të shtunën edhe në vende të tjera evropiane. Në Bruksel u raportuan përleshje. Dyqanet luksoze të kryeqytetit belg u mbyllën me dërrasa nga frika e përsëritjes së plaçkitjeve të javës së kaluar. Në Milano u zhvillua një operacion i madh sigurie me qindra ushtarë, ndërsa në Madrid mijëra njerëz protestuan për pensione më të mira.
Profesori i së drejtës evropiane në HEC Paris, Alberto Alemanno, e cilëson Francën si epiqendrën e kësaj lëvizjeje. Sipas tij, ka shenja se pakënaqësia po përhapet përtej kufijve të saj. Sipas Institutit Francez të Statistikave (Insee), fuqia blerëse në Francë pritet të bjerë me 0,7 për qind këtë vit.
(Burimet: BBC, AFP, Euronews, Al Jazeera, mediat shqiptare)
Burimi: botasot.info
