Zgjedhjet parlamentare në Serbi dhe mënyra se si Beogradi e trajton çështjen e Kosovës kërkojnë vëmendje të veçantë nga institucionet e Prishtinës. Eksperti i sigurisë, Hysen Gecaj, vlerëson se organizimi i proceseve zgjedhore nga Serbia dhe ndërhyrjet e zyrtarëve serbë në fushatat zgjedhore në Kosovë duhet të analizohen në kuadër të politikës së përgjithshme të Beogradit ndaj vendit tonë.
Sipas Gecajt, ekzistojnë arsye për shqetësim lidhur me mundësinë që Serbia t’i përdorë zgjedhjet si instrument për ta ruajtur ndikimin e saj politik në Kosovë. Megjithatë, ai thekson se çështja nuk duhet parë vetëm nga këndvështrimi i votimit, por në raport me pretendimet e vazhdueshme të Serbisë ndaj territorit të Kosovës dhe veprimet e institucioneve të saj.
“Problemi qëndron te fakti se Serbia vazhdon ta trajtojë Kosovën si pjesë të territorit të saj dhe institucionet e saj shtetërore veprojnë mbi këtë pretendim”, vlerëson Gecaj.
Ai thotë se proceset zgjedhore të organizuara në këtë frymë mund të shërbejnë për ta ruajtur ndikimin politik të Beogradit mbi qytetarët serbë të Kosovës dhe për ta forcuar narrativën se Kosova nuk është shtet i pavarur.
Megjithatë, eksperti i sigurisë nënvizon se duhet bërë dallimi ndërmjet të drejtës së qytetarëve për të votuar në zgjedhjet e Serbisë dhe veprimeve që mund të cenojnë rendin kushtetues të Kosovës.
“Fakti që qytetarët me të drejtë vote marrin pjesë në zgjedhjet parlamentare të Serbisë nuk përbën vetvetiu shkelje të sovranitetit të Kosovës”, thekson ai.
Sipas Gecajt, shqetësimi lind kur procesi zgjedhor shoqërohet me ushtrimin e autoritetit shtetëror serb brenda territorit të Kosovës, me funksionimin e strukturave paralele ose me veprime që synojnë të delegjitimojnë institucionet kushtetuese të Republikës së Kosovës.
Ai e konsideron gjithashtu shqetësuese ndërhyrjen e drejtpërdrejtë të zyrtarëve serbë në fushatat zgjedhore në Kosovë, përfshirë thirrjet publike për votimin e Listës Serbe.
Sipas tij, veprime të tilla ngrenë pikëpyetje për autonominë e vendimmarrjes politike të komunitetit serb në Kosovë dhe për ndikimin që Beogradi mund të ushtrojë mbi përfaqësimin e tij politik.
Duke folur për hapat që duhet të ndërmarrë Prishtina, Gecaj vlerëson se institucionet e Kosovës duhet së pari të përcaktojnë qartë se cilat veprime përbëjnë shkelje konkrete të ligjit dhe cilat janë pjesë e të drejtave politike të qytetarëve.
“Institucionet e Kosovës nuk duhet të ndërhyjnë në të drejtën e votës së qytetarëve, por as të lejojnë që kjo e drejtë të shndërrohet në instrument për cenimin e rendit kushtetues”, thekson eksperti i sigurisë.
Ai kërkon gjithashtu që Prishtina ta ngrejë këtë çështje te Bashkimi Evropian dhe partnerët e tjerë ndërkombëtarë, në mënyrë që ajo të trajtohet si çështje e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë dhe e respektimit të sovranitetit, e jo vetëm si mosmarrëveshje politike ndërmjet shqiptarëve dhe serbëve.
Një tjetër hap i domosdoshëm, sipas Gecajt, është dokumentimi dhe trajtimi ligjor i çdo ndërhyrjeje të mundshme.
“Nëse ka prova për presion ndaj votuesve, financim të paligjshëm apo veprimtari të koordinuara kundër rendit kushtetues, ato duhet të hetohen dhe të bëhen publike në mënyrë të besueshme”, vlerëson ai.
Në të njëjtën kohë, Gecaj thekson se Kosova duhet ta forcojë praninë institucionale në tërë territorin e saj, duke garantuar që qytetarët serbë të kenë përfaqësim real, siguri dhe të drejta të barabarta.
Në përfundim, eksperti i sigurisë thotë se Prishtina duhet ta analizojë strategjinë më të gjerë të Beogradit dhe të mos kufizohet vetëm në reagime ndaj një procesi të caktuar zgjedhor.
Sipas tij, Serbia mund t’i përdorë zgjedhjet për ta ruajtur ndikimin e saj në Kosovë, por përgjigjja e institucioneve kosovare nuk duhet të jetë pengimi i votës apo përballja me qytetarët serbë, por mbrojtja e rendit kushtetues dhe parandalimi i ndërhyrjeve të paligjshme nga jashtë.
“Sovraniteti nuk mbrohet duke ua mohuar qytetarëve të drejtat demokratike. Ai mbrohet duke garantuar që këto të drejta ushtrohen lirisht, brenda një rendi kushtetues që nuk mund të zëvendësohet nga vendimet e një shteti tjetër”, përfundon Gecaj.
Burimi: botasot.info
