Sllovakia ka ndezur një debat të fortë në Europë pasi vendosi çmime më të larta për naftën për automjetet me targa të huaja, një masë që BE e quan hapur diskriminuese dhe në shkelje të rregullave të tregut të përbashkët.
Që nga fillimi i kësaj jave, drejtuesit e huaj paguajnë rreth 1.83 euro për litër naftë, afërsisht 26 cent më shumë se qytetarët sllovakë. Skema e çmimeve të dyfishta ka shkaktuar irritim në terren dhe ka hapur një përplasje direkte me Brukselin.
Zëdhënësi i Komisionit Europian, Ricardo Cardoso, deklaroi më 24 mars se masa është “shumë diskriminuese” dhe e papajtueshme me ligjin e BE-së. Ai theksoi se, edhe pse kriza energjetike është reale, nuk lejohet trajtim i ndryshëm mbi bazë shtetësie. Komisioni ka paralajmëruar se do të ndërmarrë hapa ligjorë kundër Sllovakisë.
Nga ana tjetër, qeveria e kryeministrit Robert Fico e mbron vendimin. Sipas saj, masa synon të frenojë “turizmin e karburantit”, një fenomen që shpërtheu pasi çmimet në Sllovaki ishin më të ulëta se në vendet fqinje.
Ditët e fundit, shumë drejtues nga Polonia dhe Austria kanë kaluar kufirin për t’u furnizuar më lirë, duke bërë që disa pika karburanti, sidomos në veri të vendit, të mbeten pa naftë.
Kriza lidhet drejtpërdrejt me ndërprerjen e furnizimeve përmes tubacionit Druzhba, i cili u dëmtua në janar në territorin ukrainas. Si pasojë, në shkurt 2026 Sllovakia shpalli gjendje emergjence për naftën. Situata është rënduar edhe nga rritja globale e çmimeve për shkak të konfliktit në Lindjen e Mesme, veçanërisht përplasjes me Iranin.
Për të përballuar mungesat, autoritetet kanë vendosur kufizime të forta: çdo automjet mund të furnizohet vetëm me një depozitë të plotë dhe deri në 10 litra shtesë, ndërsa blerja nuk duhet të kalojë 400 euro. Po ashtu, janë kufizuar edhe eksportet e naftës.
Më e debatueshmja mbetet mënyra e çmimeve. Për automjetet me targa të huaja, çmimi llogaritet sipas mesatares së tregut në Austri, Çeki dhe Poloni, duke zhdukur avantazhin që kishte Sllovakia si destinacion më i lirë.
Në terren, situata është bërë kaotike. Mediat raportojnë se edhe qytetarëve vendas fillimisht u shfaqet çmimi më i lartë në kasë dhe zbritja aplikohet vetëm në fund të pagesës. Operatorët ankohen për punë shtesë dhe konfuzion, ndërsa disa pika vetëshërbimi janë mbyllur përkohësisht.
Ndërkohë, tensionet politike janë rritur. Fico ka akuzuar Ukrainën për vonesa në riparimin e tubacionit dhe ka kritikuar presidentin Volodymyr Zelensky, duke e fajësuar për ndikim negativ në ekonominë sllovake. Madje, ai ka paralajmëruar masa të tjera nëse furnizimet nuk rikthehen shpejt.
Burimi: opinion.al
