Kryeministrja e Italisë, Giorgia Meloni, pritet që më 4 shtator të vendosë rekord si drejtuesja e qeverisë më jetëgjatë në historinë e vendit. Megjithatë, ndryshimet e shpeshta të qeverive në Itali shpesh kanë fshehur një sistem politik më të qëndrueshëm sesa mund të duket në pamje të parë.
Qeveria e Melonit është qeveria e 68-të e Italisë që nga viti 1946 dhe ajo drejtohet nga kryeministri i 31-të në epokën republikane. Ndryshe nga disa vende të tjera, në Itali konsiderohet se është formuar një qeveri e re edhe pas një riformatimi të madh të kabinetit, madje edhe kur kryeministri mbetet i njëjti.
Gjatë 80 viteve, nga formimi i qeverisë së Alcide De Gasperit në korrik 1946 deri te rekordi i Melonit në vitin 2026, një qeveri italiane ka zgjatur mesatarisht rreth 14 muaj.
Kjo shifër ndryshon në varësi të metodologjisë. Nëse llogaritet vetëm periudha nga marrja e detyrës deri te dorëheqja e qeverisë, mesatarja është më e shkurtër, pasi qeveritë në largim shpesh vazhdojnë punën në detyrë teknike.
Qeveria më jetëshkurtër ishte qeveria e parë e Amintore Fanfanit, e cila zgjati vetëm 22 ditë në vitin 1954.
Para Melonit, vetëm katër qeveri kishin zgjatur më shumë se 1.000 ditë: qeveria e dytë e Silvio Berlusconit, me 1.412 ditë nga viti 2001 deri më 2005; qeveria e katërt e Berlusconit, me 1.287 ditë nga viti 2008 deri më 2011; qeveria e Bettino Craxit, me 1.093 ditë nga viti 1983 deri më 1986; dhe qeveria e Matteo Renzit, me 1.024 ditë nga viti 2014 deri më 2016.
Në total, Berlusconi ka shërbyer si kryeministër për rreth nëntë vjet, në katër mandate.
Sistemi italian i pasluftës kombinonte një sistem zgjedhor proporcional, i cili nxiste fragmentimin e skenës politike, me qeveri koalicioni të ekspozuara ndaj mosmarrëveshjeve të brendshme.
Kushtetuta gjithashtu kërkon që qeveria të ketë besimin e Dhomës së Deputetëve dhe Senatit – dy dhoma me kompetenca të barabarta – duke u dhënë kështu partnerëve më të vegjël të koalicioneve një fuqi të konsiderueshme negociuese.
Megjithatë, ndryshimet e shpeshta të qeverive nuk kanë nënkuptuar gjithmonë ndryshim të plotë të kursit politik. Përgjatë pjesës më të madhe të periudhës së pasluftës, Demokristianët mbetën në qendër të pushtetit, ndërsa rreth tyre ndryshonin kryeministrat dhe formulat e koalicioneve.
Pavarësisht ndryshimeve të shpeshta të qeverive, nëntë nga 18 legjislaturat e pasluftës kryesisht kanë arritur të përfundojnë mandatin e tyre të zakonshëm pesëvjeçar, ndërsa pesë të tjera kanë zgjatur katër vjet.
Gjatë 22 viteve të fundit, Italia ka përdorur tre sisteme të ndryshme zgjedhore në zgjedhjet parlamentare. Ndërkohë, Meloni ka premtuar futjen e një sistemi të katërt përpara zgjedhjeve të vitit 2027, duke argumentuar se ai do të sjellë më shumë stabilitet politik.
Burimi: botasot.info
