Krijimi i Bordit të Paqes për të administruar Gazën është një nga çështjet kryesore që po diskutohet në politikën ndërkombëtare.
Ndërkohë Presidenti i SHBA, Donald Trump, u ka dërguar ftesë shteteve që do të marrin pjesë në këtë strukturë ndërkombëtare, përfshirë edhe Shqipërinë.
Por çfarë parashikon konkretisht Bordi i Paqes dhe si do të funksionojë? Më poshtë do të lexoni Kartën e Brodit të Paqes, e cila sqaron deri në detaje se çfarë është kjo strukturë dhe cili do të jetë roli i saj në politikën ndërkombëtare.
KARTA E BORDIT TË PAQES
PARATHËNIE
Duke shpallur se paqja e qëndrueshme kërkon gjykim pragmatik, zgjidhje të bazuara në arsyen e shëndoshë dhe guxim për t’u larguar nga qasje dhe institucione që shumë herë kanë dështuar
Duke pranuar se paqja afatgjatë merr rrënjë kur njerëzit fuqizohen për të marrë pronësi dhe përgjegjësi mbi të ardhmen e tyre
Duke pohuar se vetëm partneriteti i qëndrueshëm dhe i orientuar drejt rezultateve, i mbështetur në barrë dhe angazhime të përbashkëta, mund të sigurojë paqe në vende ku ajo për një kohë të gjatë ka qenë e paarritshme
Duke shprehur keqardhje që shumë qasje të ndërtimit të paqes krijojnë varësi të përhershme dhe institucionalizojnë krizën në vend se t’i udhëheqin shoqëritë përtej saj
Duke theksuar nevojën për një trup ndërkombëtar më fleksibël dhe më efektiv për ndërtimin e paqes
Dhe duke vendosur të mblidhet një koalicion shtetesh vullnetare të përkushtuara ndaj bashkëpunimit praktik dhe veprimit efektiv
Të udhëhequra nga gjykimi dhe duke nderuar drejtësinë, Palët miratojnë me këtë Kartë Kartën e Bordit të Paqes.
⸻
KAPITULLI I — QËLLIMET DHE FUNKSIONET
Neni 1: Misioni
Bordi i Paqes është një organizatë ndërkombëtare që synon të promovojë stabilitetin, të rikthejë qeverisjen e besueshme dhe ligjore dhe të sigurojë paqe të qëndrueshme në zona të prekura ose të kërcënuara nga konflikti.
Bordi i Paqes do të ndërmarrë funksione të ndërtimit të paqes në përputhje me të drejtën ndërkombëtare dhe sipas miratimit të dhënë në përputhje me këtë Kartë, përfshirë zhvillimin dhe shpërndarjen e praktikave më të mira që mund të zbatohen nga të gjitha shtetet dhe komunitetet që kërkojnë paqe.
⸻
KAPITULLI II — ANËTARËSIMI
Neni 2.1: Shtetet Anëtare
Anëtarësimi në Bordin e Paqes kufizohet vetëm për shtetet e ftuara për të marrë pjesë nga Kryetari dhe fillon me njoftimin se shteti ka dhënë pëlqimin për t’u detyruar nga kjo Kartë, në përputhje me Kapitullin XI.
Neni 2.2: Përgjegjësitë e Shteteve Anëtare
(a) Çdo Shtet Anëtar përfaqësohet në Bordin e Paqes nga Kreu i Shtetit ose i Qeverisë.
(b) Çdo Shtet Anëtar do të mbështesë dhe ndihmojë operacionet e Bordit të Paqes në përputhje me autoritetet e veta ligjore të brendshme. Asgjë në këtë Kartë nuk interpretohet si dhënie e juridiksionit Bordit të Paqes brenda territorit të Shteteve Anëtare, apo si detyrim për pjesëmarrje në një mision të caktuar ndërtimi të paqes pa pëlqimin e tyre.
(c) Çdo Shtet Anëtar shërben një mandat jo më të gjatë se tre vjet nga hyrja në fuqi e kësaj Karte, subjekt rinovimi nga Kryetari. Ky kufizim trevjeçar nuk zbatohet për Shtetet Anëtare që kontribuojnë më shumë se 1.000.000.000 dollarë amerikanë në fonde monetare për Bordin e Paqes brenda vitit të parë nga hyrja në fuqi e Kartës.
Neni 2.3: Përfundimi i Anëtarësimit
Anëtarësimi përfundon në njërën nga rastet e mëposhtme, cilado që ndodh më herët
(i) përfundimi i mandatit trevjeçar, subjekt Nenit 2.2(c) dhe rinovimit nga Kryetari
(ii) tërheqja, në përputhje me Nenin 2.4
(iii) vendim për largim nga Kryetari, subjekt vetoje nga një shumicë prej dy të tretash e Shteteve Anëtare
(iv) shpërbërja e Bordit të Paqes në përputhje me Kapitullin X
Një Shtet Anëtar, anëtarësimi i të cilit përfundon, pushon gjithashtu së qeni Palë e kësaj Karte, por mund të ftohet sërish për anëtarësim në përputhje me Nenin 2.1.
Neni 2.4: Tërheqja
Çdo Shtet Anëtar mund të tërhiqet nga Bordi i Paqes me efekt të menjëhershëm duke i paraqitur Kryetarit një njoftim me shkrim.
⸻
KAPITULLI III — QEVERISJA
Neni 3.1: Bordi i Paqes
(a) Bordi i Paqes përbëhet nga Shtetet Anëtare.
(b) Bordi i Paqes voton për të gjitha propozimet në axhendën e tij, përfshirë buxhetet vjetore, krijimin e entiteteve vartëse, emërimin e drejtuesve të lartë ekzekutivë dhe vendimet kryesore politike, përfshirë miratimin e marrëveshjeve ndërkombëtare dhe nisjen e nismave të reja të ndërtimit të paqes.
(c) Bordi i Paqes mblidhet për seanca me votim të paktën një herë në vit dhe në kohë e vende të tjera sipas përcaktimit të Kryetarit. Axhenda caktohet nga Bordi Ekzekutiv, pas njoftimit dhe konsultimit me Shtetet Anëtare dhe miratohet nga Kryetari.
(d) Çdo Shtet Anëtar ka një votë.
(e) Vendimet merren me shumicën e Shteteve Anëtare të pranishme dhe votuese, subjekt miratimi nga Kryetari, i cili mund të ushtrojë votën e tij si Kryetar në rast barazie.
(f) Bordi i Paqes mban gjithashtu mbledhje të rregullta jo-votuese me Bordin Ekzekutiv, të paktën çdo tre muaj.
(g) Shtetet Anëtare mund të përfaqësohen nga një zyrtar i lartë alternativ, me miratimin e Kryetarit.
(h) Kryetari mund të ftojë organizata rajonale të integrimit ekonomik për të marrë pjesë në punimet e Bordit të Paqes sipas kushteve që ai përcakton.
Neni 3.2: Kryetari
(a) Donald J. Trump shërben si Kryetari inaugurues i Bordit të Paqes dhe njëkohësisht si përfaqësues inaugurues i Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
(b) Kryetari ka autoritet ekskluziv për të krijuar, ndryshuar ose shpërbërë entitete vartëse sipas nevojës për përmbushjen e misionit të Bordit të Paqes.
Neni 3.3: Pasardhësia dhe Zëvendësimi
Kryetari përcakton në çdo kohë një pasardhës për funksionin e Kryetarit. Zëvendësimi ndodh vetëm pas dorëheqjes vullnetare ose paaftësisë, të konstatuar me votë unanime të Bordit Ekzekutiv.
Neni 3.4: Nënkomitetet
Kryetari mund të krijojë nënkomitete sipas nevojës dhe përcakton mandatin, strukturën dhe rregullat e qeverisjes së tyre.
⸻
KAPITULLI IV — BORDI EKZEKUTIV
Neni 4.1: Përbërja dhe Përfaqësimi
(a) Bordi Ekzekutiv përzgjidhet nga Kryetari dhe përbëhet nga personalitete me reputacion global.
(b) Anëtarët e Bordit Ekzekutiv shërbejnë mandate dyvjeçare, të rinovueshme dhe subjekt largimi nga Kryetari.
(c) Bordi Ekzekutiv drejtohet nga një Drejtor Ekzekutiv i Përgjithshëm, i emëruar nga Kryetari dhe i konfirmuar me shumicë votash nga Bordi Ekzekutiv.
(d) Drejtori Ekzekutiv mbledh Bordin Ekzekutiv çdo dy javë gjatë tre muajve të parë dhe më pas çdo muaj.
(e) Vendimet e Bordit Ekzekutiv merren me shumicë të anëtarëve të pranishëm dhe hyjnë menjëherë në fuqi, subjekt vetoje nga Kryetari.
(f) Bordi Ekzekutiv miraton rregulloren e vet të procedurës.
Neni 4.2: Mandati
Bordi Ekzekutiv
(a) ushtron kompetencat e nevojshme për zbatimin e misionit
(b) raporton çdo tre muaj para Bordit të Paqes.
⸻
KAPITULLI V — DISPOZITA FINANCIARE
Neni 5.1: Shpenzimet
Financimi i Bordit të Paqes sigurohet përmes kontributeve vullnetare nga Shtetet Anëtare, shtete të tjera, organizata ose burime të tjera.
Neni 5.2: Llogaritë
Bordi i Paqes mund të hapë llogari financiare dhe të vendosë mekanizma kontrolli dhe mbikëqyrjeje për buxhetet dhe disbursimet.
⸻
KAPITULLI VI — STATUSI JURIDIK
Neni 6
(a) Bordi i Paqes dhe entitetet e tij kanë personalitet juridik ndërkombëtar.
(b) Bordi siguron privilegje dhe imunitete të nevojshme për ushtrimin e funksioneve të tij.
⸻
KAPITULLI VII — INTERPRETIMI DHE ZGJIDHJA E MOSMARRËVESHJEVE
Neni 7
Mosmarrëveshjet zgjidhen përmes bashkëpunimit miqësor. Kryetari është autoriteti përfundimtar për interpretimin e Kartës.
⸻
KAPITULLI VIII — NDRYSHIMET E KARTËS
Neni 8
Ndryshimet miratohen me dy të tretat e Bordit dhe konfirmim nga Kryetari. Disa kapituj kërkojnë miratim unanim.
⸻
KAPITULLI IX — REZOLUTA DHE URDHËRESA
Neni 9
Kryetari është i autorizuar të nxjerrë rezoluta për zbatimin e misionit.
⸻
KAPITULLI X — KOHËZGJATJA DHE SHPËRBËRJA
Neni 10
Bordi shpërbëhet sipas vlerësimit të Kryetarit ose në fund të çdo viti tek, nëse nuk rinovohet.
⸻
KAPITULLI XI — HYRJA NË FUQI
Neni 11
Karta hyn në fuqi pas pëlqimit të tre shteteve.
⸻
KAPITULLI XII — REZERVAT
Neni 12
Nuk lejohen rezerva ndaj Kartës.
⸻
KAPITULLI XIII — DISPOZITA TË PËRGJITHSHME
Neni 13
Gjuha zyrtare është anglishtja. Selia dhe vula miratohen nga Kryetari.
Burimi: opinion.al
