Bilanci i Trump, një vit nga betimi si President i 47 i SHBA

Tarifat

Një nga gurët themelorë të politikës ekonomike të administratës së re Trump janë tarifat. Ato u njoftuan për vende të ndryshme, përfshirë ato të BE-së, por u tërhoqën më vonë. Kërcënimet fillestare u pasuan, në shumë raste, nga marrëveshje individuale, si në rastin e Mbretërisë së Bashkuar dhe Bashkimit Evropian, të cilët arritën një marrëveshje me Uashingtonin këtë verë: ekziston një tarifë gjithëpërfshirëse prej 15%, por ajo parashikon një sërë përjashtimesh për lloje të caktuara produktesh, me përqindje që mund të jenë më të larta ose më të ulëta se ai prag. Vende të tjera dhe zona të tjera të botës kanë qenë të detyruara të pranojnë kushte përfundimtare padyshim më të pafavorshme.

Analizat fillestare të efekteve të tarifave

Sipas një analize të kohëve të fundit të CNN, tarifat masive nuk e rritën ndjeshëm koston e jetesës në vitin 2025. Por situata mund të ndryshojë në vitin 2026. Shtetet e Bashkuara mblodhën 187 miliardë dollarë më shumë të ardhura nga tarifat në vitin 2025, krahasuar me vitin 2024, një rritje prej gati 200%. Deri më tani, kostot janë përballuar kryesisht nga kompanitë. Por tani po afron koha kur kompanitë do të fillojnë t’ua kalojnë këto kosto klientëve. “Shumë nga klientët tanë në fakt nuk donin t’i transferonin kostot, por tani janë të detyruar ta bëjnë këtë”, tha Kyle Peacock, kreu i Peacock Tariff Consulting. “Shumë zgjodhën ta bënin këtë menjëherë në fillim të këtij viti, ndërsa të tjerë planifikojnë të presin deri në fund të tremujorit të parë ose të dytë”, shtoi ai. Ekonomistët e Goldman Sachs vlerësuan se tarifat kanë shkaktuar një rritje të inflacionit me gjysmë pike përqindjeje në vitin 2025, afërsisht në përputhje me deklaratën e Kryetarit të Rezervës Federale, Jerome Powell, muajin e kaluar, sipas së cilës, tarifat e Trump ishin përgjegjëse për të gjithë rritjen e inflacionit mbi objektivin vjetor prej 2% të bankës qendrore (i cili e mbylli vitin me 2.7%). Goldman parashikon që inflacioni të rritet me tre të dhjetat e një pike përqindjeje vetëm në gjashtë muajt e parë të këtij viti, sipas një shënimi të publikuar në fund të dhjetorit.

Ecuria e ekonomisë amerikane

Sidoqoftë, viti 2025 përfundoi me një notë pozitive për ekonominë amerikane. PBB-ja e SHBA-së u rrit me 4.3%, nga korriku deri në fund të shtatorit. Sjellja e konsumatorit rezultoi vendimtare, me shpenzimet që u rritën me 3.5%.
Ndërkohë, në fjalimin e tij drejtuar kombit në dhjetor, Trump u premtoi amerikanëve një bum ekonomik, duke fajësuar paraardhësin e tij demokrat Joe Biden për çmimet e larta dhe vështirësitë që amerikanët kanë përballuar vitet e fundit. “Trashëgova një katastrofë”, por tani “Amerika është kthyer”.

Shkurtimet dhe pushimet nga puna në qeverinë federale

Që nga ditët e para të mandatit të tij të dytë, presidenti u përqendrua shumë në strukturën e qeverisë federale dhe agjencive të saj. Shkurtimet masive, çmontimi i agjencive të tëra dhe ristrukturimi radikal i të tjerave, si dhe shkurtimet drastike të fondeve, u zbatuan shpejt. Departamente të ndryshme, stafet dhe fondet e tyre u prekën. Trump emëroi CEO-n e Tesla-s, Elon Musk, për të udhëhequr këto operacione në Departamentin e Efektivitetit të Qeverisë (DOGE), por ai e la rolin e tij pas disa muajsh, jo pa polemika.
Pas shkurtimeve të vitit 2025, qeveria amerikane hyri në vitin 2026 me një fuqi punëtore shumë më të vogël dhe një sërë prioritetesh të rifokusuara që zhvendosën stafin dhe fondet larg çështjeve të tilla si ndihma e huaj, diversiteti, barazia dhe përfshirja, dhe zhvillimi i vaksinave, të konsideruara të papajtueshme me axhendën e re të Trump.

Gaza

Duke parë jashtë vendit, gjatë 12 muajve të tij në Shtëpinë e Bardhë, Trump ka deklaruar vazhdimisht se ka zgjidhur shumë luftëra, aq sa aspiron të fitojë Çmimin Nobel për Paqen. Përpjekjet e presidentit janë përqendruar kryesisht në luftën midis Izraelit dhe Hamasit dhe situatën në Gaza. Trump udhëhoqi marrëveshjen e paqes në Gaza të nënshkruar në Sharm el-Sheikh në tetor. Vetë Trump njoftoi në Knesset, parlamentin izraelit, “një agim historik të një Lindjeje të Mesme të re”. Megjithëse u arrit një marrëveshje, tensionet në Rripin e Gazës, vazhduan edhe pas nënshkrimit. Dhe vetëm kohët e fundit, më 3 janar, Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara Antonio Guterres i bëri thirrje Izraelit të heqë ndalimin e tij për agjencitë humanitare që ofrojnë ndihmë në Gaza, duke thënë se ishte “thellësisht i shqetësuar” për situatën.

Ukraina dhe Rusia

Që nga marrja e detyrës, Trump ka thënë vazhdimisht se do t’i jepte fund menjëherë konfliktit midis Rusisë dhe Ukrainës. Por lufta vazhdon e ashpër edhe sot. Në gusht, një samit u mbajt në Alaska midis Trump dhe Presidentit rus Putin. Të dy udhëheqësit folën për “përparim” dhe “marrëveshje”, por pa hyrë në detaje. Në muajt në vijim, Trump mbajti kontakte si me Moskën ashtu edhe me Kievin, pastaj, në nëntor, presidenti paraqiti një plan me 28 pika për paqe. Negociatat vazhduan, megjithëse manjati deklaroi së fundmi se “nuk ishte i kënaqur me Putinin; ai po vret shumë njerëz”.

Sulmi ndaj Iranit

Në qershor 2025, pas nëntë ditësh bombardimesh izraelite, Trump vendosi të mbështeste hapur shtetin hebre kundër Teheranit me fuqinë maksimale të mundshme ushtarake. Një sulm goditi tre vendndodhje bërthamore në Fordow, Natanz dhe Isfahan. Shefi i Pentagonit, Pete Hegseth, pretendoi se SHBA-të kishin “shkatërruar programin bërthamor të Iranit”.
Tensionet me Teheranin vazhduan më pas. Dhe në fillim të vitit 2026, shpërthyen protesta në të gjithë vendin kundër situatës ekonomike dhe qeverisë. Mijëra viktima u rregjistruan. Qeveria bllokoi internetin. Trump, në këtë skenar, përmendi vazhdimisht mundësinë e ndërhyrjes së SHBA-së.

Venezuela

Por përpjekjet e politikës së jashtme të Trump u shtrinë shumë përtej Ukrainës dhe Lindjes së Mesme. Me Operacionin Absolute Resolve, në orën 2 të mëngjesit më 3 janar 2026 (ora 7 e mëngjesit sipas kohës italiane), shpërthime të fuqishme që zgjatën rreth 15 minuta goditën Karakasin, në Venezuelë. Qeveria venezueliane menjëherë “denoncoi agresionin shumë serioz ushtarak” nga Shtetet e Bashkuara. Maduro dhe gruaja e tij u kapën. Të prangosur, në bordin e Iwo Jima, ata më vonë mbërritën në Nju Jork, ku u akuzuan.
Bastisja venezueliane është pjesë e Operacionit më të gjerë “Shtiza Jugore” kundër trafikimit të drogës, të nisur nga SHBA-të në muajt e fundit në Karaibe. Megjithatë, shumë kanë theksuar se interesat amerikane janë më të gjera, siç e ka deklaruar vetë Trump që atëherë: Uashingtoni do të jetë “i përfshirë thellësisht në industrinë e naftës së Venezuelës”, e cila ka disa nga rezervat më të mëdha në planet. Ndërkohë, Trump e ka bërë tashmë të qartë se SHBA-të do ta drejtojnë vendin “për aq kohë sa të munden”, në pritje të një tranzicioni “të sigurt”.

Doktrina Monroe

Duhet theksuar se Trump përmendi Doktrinën Monroe – të shpallur në vitin 1823 nga Presidenti James Monroe – për të justifikuar sulmin ndaj Venezuelës. Manjati ka premtuar të “riafirmojë dhe zbatojë” Doktrinën Monroe “për të rivendosur epërsinë amerikane në Hemisferën Perëndimore dhe për të mbrojtur vendin”, siç thuhet në Strategjinë e tij të re të Sigurisë Kombëtare, e cila bazohet në një qëndrim “Amerika e para”.
Në thelb, pra, mund të thuhet se presidenti amerikan ka vendosur të pohojë ndikimin e SHBA-së në botën perëndimore, dhe veçanërisht në Shtetet e Bashkuara, duke u shtrirë përtej kufijve të SHBA-së, përmes një qëndrimi ekspansionist dhe ndërhyrës.

Kritika dhe paralajmërime për Kubën, Kolumbinë dhe Meksikën

Nuk është për t’u habitur që Venezuela nuk është i vetmi front i politikës së jashtme që Uashingtoni po synon. Vetëm 24 orë pas sulmit në Karakas, Sekretari i Shtetit Marco Rubio njoftoi se Kuba gjithashtu mund të jetë në shënjestër të SHBA-së: “Qeveria kubaneze është një problem i madh. Mendoj se ata janë në telashe të mëdha.”
Jo vetëm kaq. Kolumbia është gjithashtu me interes, e cila, sipas Trump, “qeveriset nga një njeri i sëmurë që i pëlqen të prodhojë kokainë, por jo për shumë gjatë”, sepse një “mision amerikan i ngjashëm” me atë të Venezuelës është i mundur në vend. Pastaj është Meksika e cila “duhet të marrë masa, duhet të bëjmë diçka”, edhe pse presidentja e saj Claudia Sheinbaum është “një person fantastik, i ofroj asaj mundësinë për të dërguar trupa çdo ditë”.

Rasti i Groenlandës

Në mandatin e tij të dytë në Shtëpinë e Bardhë, Trump po e sheh gjithashtu Groenlandën me shumë interes. Pasi u përpoq ta blinte atë në vitin 2019, presidenti tani po flet hapur për aneksimin dhe, në dhjetor 2025, madje ka emëruar një të dërguar special për të ndjekur çështjen. Ky i dërguar është Guvernatori i Luizianës, Jeff Landry.
Në janar 2026, në një intervistë me The Atlantic, manjati përsëriti: “Ne kemi absolutisht nevojë për Groenlandën”. Më pas ai njoftoi tarifa prej 10% për Danimarkën, Norvegjinë, Suedinë, Francën, Gjermaninë, Britaninë e Madhe, Holandën dhe Finlandën duke filluar nga shkurti, duke u rritur në 25% nga qershori, “derisa të arrihet një marrëveshje për blerjen e plotë dhe totale” të ishullit.

Lufta Kundër Imigracionit

Duke u kthyer te çështjet e brendshme, një tjetër shtyllë e administratës Trump është lufta kundër imigracionit. Tensionet u përshkallëzuan, veçanërisht pasi një agjent i ICE (Kontrolli i Emigracionit dhe Doganave) qëlloi dhe vrau një grua 37-vjeçare amerikane, Renee Nicole Good, në makinën e saj gjatë një bastisjeje anti-emigrant në Minneapolis më 8 janar. Pas vrasjes, mijëra njerëz dolën në rrugë në disa qytete amerikane për të protestuar kundër këtij lloj dhune. Vetë Trump doli në mbrojtje të agjentit. “Ai qëlloi në vetëmbrojtje.” Kryetari i Bashkisë së Minneapolis, Jacob Frey, kritikoi të shtënat, duke e quajtur atë, veprimin e “një oficeri që përdori pushtetin e tij në mënyrë të pamatur, duke rezultuar në vrasjen e një personi”.

Popullariteti i Trumpit

Ndërkohë, sipas të dhënave të fundit të analizuara edhe nga Neë York Times, presidenti po përjeton një periudhë me vlerësime të ulëta të pëlqyeshmërisë së tij nga publiku.
Sipas të dhënave nga sondazhe të ndryshme, del se pas fitores së tij bindëse në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024, me 49.8% të votave, popullariteti i Trump ka rënë vazhdimisht. Deri në ditën e inaugurimit të tij, 20 janar 2025, vlerësimi i miratimit të tij kishte rënë në 47%. Sipas sondazhit të Gallup të dhjetorit 2025, ajo ishte 36%.