Njëzet vjet nga rënia e Millosheviqit, pse Serbia nuk u demokratizua?

Regjimi i ish-kryetarit të RFJ-së Sllobodan Millosheviq, të njohur si “kasapi i Ballkanit” për shkak të luftave dhe krimeve që shkaktoi, ra pikërisht 20 vjet më parë pas demonstratave të mëdha të mbajtura më 5 tetor në qendër të Beogradit. Më pas ai është gjykuar në Hagë për krime lufte, por ka vdekur para se gjykimi të përfundojë.

Kjo datë zakonisht shihet nga publiku në Serbi si një ditë e ndryshim demokratik. Mirëpo, ka shumë që e shohin si një mundësi të madhe të humbur për një transformim të vërtetë të Serbisë, përkujton portali B92, transmeton Bota Sot.

Demonstratat filluan pasi Millosheviqi refuzoi të pranonte rezultatet e zgjedhjeve presidenciale të 24 shtatorit.

Ai humbi në ato zgjedhje nga Vojislav Koshtunica, kandidati i përbashkët i DOS-it (opozitës së bashkuar). Koshtunica fitoi 50.24 përqind të votave, ndërsa Millosheviqi kishte 37.15 përqind.

Gjithçka filloi të premten, më 29 shtator, me një grevë minatorësh në minierat e Kolubara, ku prodhohet energji elektrike për një pjesë të madhe të Serbisë.

Njerëz nga i gjithë vendi u bashkuan.

Agjencitë e lajmeve vendase dhe të huaja vlerësuan se më shumë se një milion njerëz shprehën mosbindje civile ndaj regjimit të Sllobodan Millosheviçit në ato ditë. Ajo që habiti shumë ishin grevat dhe mosbindja civile e punëtorëve në fabrikat e mëdha në pronësi të shtetit.

Kulmimi pasoi më 5 tetor para Kuvendit Federativ, në të cilën morën pjesë qytetarë nga pothuajse e gjithë Serbia. Kolonat e makinave, autobusëve dhe kamionëve që lëviznin drejt kryeqytetit serb ishin të gjatë dhjetëra kilometra. Pavarësisht bllokimit të shumë rrugëve, një numër i madh njerëzish arritën të depërtojnë deri në qendër të Beogradit.

Rreth orës 3 të pasdites, protestuesit sulmuan ndërtesën e parlamentit dhe asambleja u shkatërrua dhe u dogj.

Policia në një moment pushoi së rezistuari dhe u bashkua me demonstruesit. Në mbrëmjen e 5 tetorit 2000, Koshtunica iu drejtua qytetarëve nga tarraca e Asamblesë së Beogradit.

Qindra mijëra njerëz kujdestaruan gjatë gjithë natës në qendër të kryeqytetit serb, duke festuar fitoren, por gjithashtu duke pasur frikë nga ndërhyrja e mundshme e ushtrisë dhe shërbimeve të tjera të sigurisë të ish-regjimit.

Ditën e ardhshme, më 6 tetor, Millosheviqi e pranoi humbjen në zgjedhje dhe e përgëzoi Koshtunicën.

Politikani Balsha Bozhoviq mendon se vlerat e 5 tetorit mund të përmblidhen në tri pika më të rëndësishme.

“Bëhej fjalë për fitoren mbi regjimin në zgjedhje. Me rrugë demokratike. Pastaj mbrojtja e votave në rrugë dhe ajo që Zoran Gjingjiq e krijoi si pjesën më të rëndësishme për fillimin e krijimit të Serbisë moderne – revolucionin qytetar si ndryshim i padhunshëm shoqëror, dhe e treta kthimi i Serbisë drejt Perëndimit”, thotë Bozhoviq për portalin B92.

Bozoviç beson se përballja me Partinë Demokratike është një përpjekje për të fshirë të gjitha kujtimet e 5 tetorit 2000, si dhe gjithçka që pasoi.

“Partia Demokratike, DOS-i dhe Zoran Gjingjiç fituan armiq të mëdhenj, të cilët po përpiqen të shtrembërojnë historinë dhe çdo mendim pozitiv për atë ditë, e cila është themeli i Serbisë moderne. Prandaj rrëfimi se ai është një zhgënjim i madh. Sigurisht që kishte gabime dhe lëshime, më të madhin prej tyre Zoran Gjingjiq në fund edhe e pagoi me jetën e tij, dhe sigurisht kishte nga ata që jetuan nga ajo lavdi deri vonë dhe shitën 5 tetorin për të shijuar privilegjet e pushtetit në kohë të ndryshme, por ajo ditë duhet të mbahet mend për fitoren e qytetarëve mbi regjimin autokratik dhe vendosjes së themeleve të një Serbie moderne, demokratike dhe civile “, përfundon Bozhoviq.

Bojan Kostresh nga Lidhja socialdemokrate e Vojvodinës thotë se shoqëria serbe nuk qe e gatshme të ballafaqohet me krimet e të nëntëdhjetave.

“Për fat të keq, mungesa e lustracionit, mosgatishmëria e liderëve të DOS-it që shoqëria jonë të ballafaqohet me rolin e regjimit të Millosheviqit në ngjarjet dhe krimet e të nëntëdhjetave, si dhe paaftësia që të bëhen reforma esenciale na la pa mundësinë që shoqëria jonë të ndryshojë me rrënje”, ka thënë Kostresh.

Ngjarja paraprake

Indi, mbi 900 viktima të reja nga COVID-19

Ngjarja e ardhëshme

Parlamenti mblidhet sot për të votuar Kodin Zgjedhor

të fundit nga